Wie kan er baat hebben bij een levenseindedoula?

Doula, het Griekse woord voor dienende vrouw. We spreken hier over de vrouwelijke variant, maar er zijn ook mannelijke doula’s in de laatste levensfase.

Als je net te horen hebt gekregen dat je ongeneeslijk ziek bent, dan kom je in een emotionele rollercoaster terecht. Veel mensen kunnen dan gelukkig terecht bij een partner, bij hun kinderen, of bij bv. vrienden die er voor ze zijn of mensen die er als vrijwilliger voor hen zijn. Dat is geweldig. Ieder mens heeft anderen nodig, zeker in dat soort turbulente tijden. Toch kan het gebeuren dat gaande het proces de behoefte ontstaat aan meer of een wat andere ondersteuning.

Hoe lang het traject duurt, is niet te voorspellen; mensen ervaren soms dat de druk op henzelf of de naasten wel erg oploopt. Anderen voelen zich er niet prettig bij om langdurig een beroep te moeten doen op hun kinderen, vrienden of een vrijwilliger.

Veel mensen hebben tegenwoordig best wat te besteden en voelen zich prettiger bij een situatie waarbij ze een ander zelf inhuren en daar een betaling tegenover staat. Zij kiezen daarbij dan ook graag zelf de persoon uit met wie ze verder willen. In de zorg of het vrijwilligerswerk heb je vaak te maken met wisselende personen, die je bovendien niet zelf kunt kiezen. In een intiem proces als dit is het voor sommige mensen fijn om wel zelf die keus te kunnen maken voor diegene met wie ze de meeste klik ervaren. Dat geeft ze een gevoel van “zelf de regie houden”, van onafhankelijkheid, juist in een periode dat ze op veel fronten toch al steeds meer afhankelijk worden van anderen. In de laatste levensfase blikt men vaak terug op losse eindjes, unfinished business. Het kan zijn dat iemand bepaalde gevoelens en situaties liever bespreekt met een relatief vreemde, dan in de eigen kring.

Een levenseindedoula is niet in dienst van een organisatie of instelling, niet gebonden aan protocollen, vaste werktijden, een duidelijk omschreven takenpakket. Door te kiezen voor een onafhankelijke levenseindedoula, kan het  dat er ook in die laatste levensfase nog leiderschap over het eigen leven gevoeld mag worden. De doula tuned in op wat er op dat moment het meest gewenst is.

De mogelijkheden zijn enorm en afhankelijk van de vraag en de mogelijkheden en beperkingen van de betreffende DOULA. Zij brengt “zichzelf” mee. Ze heeft geen verborgen agenda – ze is transparant over haar andere werkzaamheden en aanbod. Niemand mag zich verplicht voelen om die ongevraagd aan te moeten nemen. Als iemand ook spreker bij uitvaarten is, zoals ik , is het niet vanzelfsprekend dat de afscheidsdienst ook door mij verzorgd wordt. Die keuze is ten alle tijde vrij!

Een wederzijdse “klik” is nodig, waar zulke bijzondere, intieme momenten gedeeld worden met de DOULA, dienend voor de ander maar met inachtneming van haar eigen grenzen en beperkingen. Ze heeft zicht op haar sterke en zwakke kanten en is bereid en in staat om dat wat nodig is ter verbetering te vinden, afhankelijk van eerdere opleiding en (werk-)ervaringen. Haar eigen religieuze of spirituele achtergrond zal ze anderen niet opdringen.

foto Liefdevolle Afscheidsfotografie – Erna Schuppert